Brocante effect

Het doorschuren van een verflaag is een van de meest populaire technieken om een doorleefd, brocant of vintage, effect te geven aan een meubel of accessoire. Het is een gemakkelijke techniek met een fantastisch resultaat. Het kan op een subtiele manier worden toegepast, maar ook wat ruiger, al naar gelang je smaak. Houd hierbij rekening met de grootte van het te bewerken object. Een klein spanen doosje bijvoorbeeld zul je een subtielere afwerking geven dan een grote stoere legerkist.

Voor de doorschuurtechniek is krijtverf de meest geschikte verf. Ten eerste omdat krijtverf gemakkelijker doorschuurbaar is alle andere verfsoorten. Ten tweede omdat op de matte krijtverf geen glansverschillen en krasjes zullen ontstaan als gevolg van het schuren. En ten derde omdat de ‘kaarsvetmethode’ (die ik verderop zal uitleggen) niet werkt met terpentinegedragen (alkyd)verf.

De eenvoudigste methode

De meest voor de hand liggende methode is het doorschuren van een verflaag op bijvoorbeeld een houten meubel. Stel je hebt een donkere houten kast die je afwerkt met een of twee lagen krijtverf. Deze nieuwe verflagen schuur je op de randjes en hoeken een beetje door om het oorspronkelijke hout hier en daar zichtbaar te maken.

Doorschuren met twee kleuren

Een andere mogelijkheid is om te werken met meerdere verflagen. Stel je even diezelfde kast voor uit het voorbeeld hierboven. Om dit effect te bereiken heb je als uitgangspunt een donkergekleurde houtsoort nodig. Maar als je werkt op een nieuw, grenen meubelstuk zal het hout licht van kleur zijn. Of stel dat je eerst een primer hebt moeten aanbrengen, dan is de basis wit. Wat nu?

Dit kun je oplossen door te beginnen met het aanbrengen van een basiskleur. Gebruik hiervoor Abbondanza krijtverf of Soft Silk verf in de gewenste kleur. Dat kan donkerbruin zijn om oud hout na te bootsen. Maar natuurlijk kun je ook een andere tint kiezen. In dat geval zal het lijken of het meubelstuk ooit een andere kleur had. Je kunt hiermee dus alle kanten op. Er is maar één ding dat je goed moet onthouden; je begint met de kleur die het minst aanwezig zal zijn; de kleur van de slijtplekken. Laat deze basiskleur goed drogen.

Slijtplekken

De plekjes die je later wilt doorschuren ga je behandelen met kaarsvet of blanke boenwas. De verf zal op de vette ondergrond niet goed hechten en daar kun je later gemakkelijk de verf wegschuren. Het voordeel van deze werkwijze is dat je controle hebt over de plekken waar je slijtage wilt suggereren en vooral dat je straks niet zo hard hoeft te schuren. 

Na het aanbrengen van het kaarsvet ga je de toplaag opzetten. Gebruik hiervoor krijtverf. Zodra de verf droog is (wacht niet tot de verf helemaal is uitgehard) kun je voorzichtig met middelfijn schuurpapier of wat staalwol de randen en hoeken doorschuren. Schuur in de richting van de houtnerf en vooral op de randen en andere plaatsen waarvan je weet dat je hier kaarsvet of was hebt aangebracht.
Je zult zien dat de verf op deze plaatsen gemakkelijk loslaat. Ga door met schuren totdat je tevreden bent over het resultaat. Mocht de eerste verflaag nog niet dekkend genoeg zijn dan kun je nu een tweede laag opzetten. Je kunt hierbij de reeds geschuurde stukken een beetje ontzien. Laat drogen en schuur opnieuw weer een beetje door.

Tip: In mijn boek ‘Decoratieve Verftechnieken, Antiekeffecten’ leg ik uit waar je bij deze techniek op moet letten, hoe je te werk moet gaan, en wanneer of waarom een antiekeffect wel of niet geloofwaardig overkomt. Ook laat ik nog wat aanvullende technieken zien. Zoals het werken met meerdere gekleurde lagen, om het effect na te bootsen van een meubelstuk dat in de loop der jaren al allerlei kleuren heeft gehad.

Afwerking:

Voor een afwerking met krijtverf geldt; laat het van de situatie afhangen of je wel of niet nog een beschermlaag wilt aanbrengen. Een kast, kandelaar, of siertafeltje kan je zo laten. Een tafelblad wil je waarschijnlijk extra beschermen. Je kunt het meubel afwerken met blanke boenwas, of met decorateursvernis (glans, zijdeglans of extra mat). Maar ook kun je in dit stadium je werk nog verder verouderen door het met antiekwas of kalkwas te behandelen of het te patineren. Deze technieken worden elders op deze website uitgelegd.